ÇOCUKLARA HARÇLIK VERİRKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİ?

Çocuklara harçlık vermek onlara para kullanma becerilerinin öğretilmesinde ve kendi küçük ihtiyaçlarını karşılamalarında teşvik edilmeleri için erken yaşta öğrenebilecekleri en etkili yollardan biri. Bütçe yönetimi, tasarruf, yatırım gibi kavramların temeli çocuklukta edinilen alışkanlıklara ve ebeveynlerin tutumlarına dayanıyor. Çocuklara harçlık verirken ise dikkat edilmesi ve bilinmesi gereken bazı konular var. Para Koçu, Yazar Pelin Narin Tekinsoy çocuklara harçlık verirken dikkat edilmesi gereken konuları açıkladı.

 

Çocukluk döneminde öğrenilen para kullanım modeli yetişkinlikte gösterdiğimiz para harcamayla ilgili davranışların temelini oluşturuyor. Özellikle okul öncesi dönemde ebeveynlerin çocuklara olan yaklaşımları da bu konuda belirleyici. Para Koçu, Yazar Pelin Narin Tekinsoy çocuklara verilen harçlığın ne zaman ne şekilde ve ne kadar verileceğinin önemli olduğunu belirterek bazı aileler için harçlık vermek basit bir davranış gibi görünse de belli noktalara dikkat edilmesi gerektiğini vurguladı.

Çocuklara parayı yönetme egzersizleri yaptırılmalı

Yetişkinlerin bugün doğru para yönetimi yapabilmeleri için çocukluklarında bunun egzersizini yapmış olmaları gerekiyor. Günümüz ebeveynlerinin kontrolcü yaklaşımları veya çocuklara harçlık kullanma bilinci verememeleri sebebiyle çocuklar para yönetimini yetişkin olana kadar öğrenemiyorlar. Ebeveynler çocukların bakımını üstlenirken aynı zamanda çocuğun paraya ihtiyacı olmadığını düşünebilir veya çocukların paranın nasıl elde edildiğini önemsemediklerini zannedebilirler. Fakat bu inanç ve tutumları çocuklara karşı fazla duygusal yaklaşmalarına ve çocuğun para kullanımına dair merak ettiği konuları geçiştirmelerine sebep olur. Çocuklarda erken yaşlardan itibaren paranın anlamını, nasıl elde edildiğini ve birikince neler yapılabileceğiyle ilgili merak uyandırmalı ve bunun için onlara yaşlarına uygun bilgiler verilmelidir.

Para çocuklara karşı rüşvet, ödül, ceza aracı olarak kullanılmamalı

Bazen ebeveynler çocuklarına ödevini yapması, odasını toplaması gibi konularda para vermeyi teklif edebiliyorlar. Bazen de görevi olan bir şeyi yapmadığında harçlığından kesebiliyorlar. Para çocuklar için ödül veya ceza aracı olarak kullanılmamalı. Rüşvet vermek ise etik bir davranış değildir ve bunun çocuklara erken yaşta öğretilmesi aileler tarafından istenmezken, farkında olmadan ödül davranışları rüşvete dönebilir. Ebeveynlerin bilinçli bir tutum içinde olmaları, çocuklarına görevlerini doğru anlatmaları çok önemlidir.

Borç, tasarruf, birikim gibi kavramlar öğretilmeli

Çocuklara tıpkı ateşe yaklaşma desek de ancak kendisinin yaklaşıp dokunmaması gerektiğini öğrenmesi misali, para kullanma konusunda da hatalar yapmasına erken yaşlarda fırsat verilmelidir. Para kullanmayı yetişkin olduğunda öğrenirse yine hatalar yapacak ve hataların zararları da büyük ve gerçek olacaktır. Ebeveynler erken yaşta düzenli olarak harçlık verirken; harcama listesi belirlemeli, çocukla birlikte ihtiyaç ve istek çizelgesi yapmalıdır. Tasarrufa özendirmeli ve gerektiğinde aile içinde borç verilerek bir anlaşmaya bağlanacak küçük senaryolar gerçekleştirmelidir. Çocuğa, seçimler yaparak ve sorumlulukları göz önünde bulundurarak para kullanımı konusunda deneyim kazandırmayı amaçlamak ve istek ile ihtiyaçlar arasındaki farkı anlamasına destek olmak önemlidir.

Çocuklara harçlık verirken bunlara dikkat

Harçlıklar ailenin gelir durumu, imkanları, çocuğun yaşı, ihtiyaçları, çevresi, kardeş sayısı göz önünde bulundurularak verilmeli. Harçlıklar yalnızca bayramlarda, özel günlerde değil bir rutin halde ve çocuğun da harçlık tarihini bileceği istikrarlı bir şekilde verilmeli. Harçlık verilirken bunun bir şeyin karşılığı olmadığı belirtilmeli. Kendi bütçesinin yönetiminin sorumluluğunu alması sağlanmalı ve harçlık miktarları değişen koşullara göre zaman zaman güncellenmeli. Harçlık miktarları belirlenirken arkadaş çevresinden çok üstte veya altta kalmayacağı şekilde olmasına da özen gösterilmeli. Fazla olması gruptaki diğer çocukları olumsuz etkilerken eksik olması yeterliliğini sorgulamasına sebep olabilir.

Para Koçu, Yazar Pelin Narin Tekinsoy doğru ve tutarlı bir şekilde harçlık vermenin çocuklara bütçe yönetimini öğretmesinin yanında matematik konularında doğal bir şekilde çalışmasına, çeşitli hesaplamalar yapmasına, kısıtlı kaynaklar ile neler yapabileceğini bulmak için çözümler geliştirmesine hatta çeşitli bağış ve yardımlarda bulunarak topluma faydalı olmayı da tecrübe etmesine yarayacağını söyledi ve ailelere her şeyden önce para kullanımı konusunda çocuklarına doğru birer örnek olmalarını tavsiye etti.

YENİ DÜZENDE YENİ HEDEFLER VE YOL HARİTASI OLUŞTURMAK İÇİN ÖNERİLER

Pandemi ve sonrasında gelen normalleşme süreci ile bir çok kişinin kariyer ve günlük yaşamında değişimler meydana geldi. Değişen alışkanlıklar, hedefler, yaşam tarzları kişileri değişime ve dönüşüme itti. Uzun süreli bayram tatili sonrası dinlenmiş olan kişiler kendilerini özellikle de iş yaşamında yeni sezona hazırlamanın peşinde. Tüm potansiyelini gerçekleştirmek ve yaşam hedeflerini netleştirmek isteyenlere Yaşam ve Kariyer Koçu, Yazar Pelin Narin Tekinsoy önerilerde bulundu.

 

Son dönemlerde uyum göstermekte zorlandığımız yaşam dinamikleri bir çok kişiyi yeniden düşünmeye ve hedeflerini gözden geçirmeye yöneltti. Tatil sonrası, sonbahar dönemine yaklaşırken birçok kişi kendini yeni çalışma sezonuna hazırlamaya ve yeni hedefler belirlemeye başladı. Yaşam ve Kariyer Koçu, Yazar Pelin Narin Tekinsoy yeni hedef ve hayallerini hayata geçirmek isteyenlere şu önerilerde bulundu:

 

Hedef, düş veya hayal panosu yapın.

Gerçekleştirmek istediğiniz hedeflerinizi tarih ve konusuna göre belirleyin. Hedefinizi bir kartona, bir tuale veya duvarınızın feng-shui’ye göre kariyer ya da gerçekleştirmek istediğiniz alanına göre seçerek, netleştirerek yazın. Panoyu, ana hedefiniz ve sizi ona götürecek küçük hedeflerinizi, gerçekleşmesini istediğiniz tarihleriyle birlikte yazıp, size iyi gelen fotoğraflarla süsleyerek veya renkli kalemlerle çizerek oluşturabilirsiniz. Oluşturduğunuz bu görseli çoğunlukla görebileceğiniz bir alana yapıştırabilir ya da taşıyabilirsiniz. Böylece sıklıkla hatırlamanıza ve bilinçaltınıza gerçekleşmesi için komut vermenize yardımcı olabilirsiniz.

 

Gerçekleştirmeyi düşündüğünüz hayallerinizi yazın.

Hayallerinizi sanki bir başkasına anlatırcasına ya da anlatırken listelercesine başlık şeklinde kaleme alın. Listenin dolma kalemle yazılmasını öneriyorum. Hayallerinizi yazarken en detay diye düşündüğünüz noktaya kadar yazabilirsiniz. Bu çalışmayı ya uyandığınız erken saatlerde veya yatmaya yakın zamanlarda yapabilirsiniz. Bir mum ışığı eşliğinde ve gece geç saatte yazmanız hem daha daha konsantre olmanızı sağlayacak hem de sağ beyin egzersizi olarak hayal edilenlerin gerçekleşmesi için yol bulmasına yardımcı olacaktır.

 

Hayallerinize ortak olabilecek biriyle konuşun.

Özellikle hedef belirleme ve hayal panosu oluşturmak için yapılan atölyelere katılabilirsiniz. Beraber aynı niyet için bir araya gelmiş olan kişiler, geniş bir dua ve niyet enerji alanı oluştururlar. Birbirlerinin dua ve dileklerinin kabul olması için bir araya gelen kişiler, bir aradayken bu enerji alanından desteklenirler.

 

Hayalinizi somutlaştırın.

Her şey önce bir gaz bulutuydu sonra dünya meydana geldi. Düşüncelerimiz de aynı bu şekilde bir düşünce bulutu şeklinde aklımızdan geçer. O yüzden saat 22:00 ve sonrasında resim çizmek, hayalinizi somutlaştırıp elle tutulacak hale getirmek için önemlidir. Bunu istediğiniz renk ve kalem çeşidiyle yapabilirsiniz. Tarih atmayı unutmayın.

 

Sağ beyin aktivasyonu yapabilirsiniz.

Detaylara takılmak yerine bütünü görmek için beyninizin sağ lobunu geliştirecek egzersizler yapabilirsiniz. İçgüdülerimiz bizi düşüncelerimizden daha hızlı olmak istediğimizi yere götürecektir. Hedeflerimize, doğru şekilde ve en az zararla gitmek için sağ beyin aktivasyon egzersizleri yapabilirsiniz. Bunun için meditasyon yapabilir, bol bol dua okuyabilirsiniz. Bu amaçla, özellikle sabah ilk uyandığınız ve akşam uykuya dalmak üzere olduğunuz anlar en uygun zamanlardır. Bilinçaltımıza giden niyet ve dileklerimiz gerçekleşsin diye en uygun yolu bulmak için harekete çoktan geçmiş olurlar.

 

Hayal edin.

Beynimiz gerçek ile hayali ayrıştıramayan bir yapıdadır. Gittiğiniz bir filmde saatlerce gülebilir ve dakikalarca ağlayabilirsiniz. Halbuki o film aylar ve hatta yıllar önce çekilmiş olsa da duygularımız filmi seyrederken aktiftir. Bu sebeple içinde bulunduğunuz gerçekliği de içine alacak şekilde hayal edin. Hayal edebildiğimiz görüntüleri gerçekleştirebilme kapasitemiz mevcut. Eğer olmasaydı zaten o hayali kuramazdık. Bu yüzden olabildiğince ve özgürce hatta sınırsızca hayal edin.

 

Yapmak istiyor ama bunların hiçbirine zamanım yok mu diyorsunuz?

O zaman daha da basit olan ve aklınıza geldiği her anda tekrarlayabileceğiniz, sabah uyandığınız ilk anlar ve akşam uykuya dalmak üzereyken söylemenizi önereceğim “ben gücüm”, “ben parayım”, “ben (olmak istediğiniz her ne ise)….o’yum” cümlelerini tekrar ederek o enerjinin içinde salınabilirsiniz. Kendinizi bu enerji içinde gözlemleyebildiğiniz sürece değişimi başlatabilirsiniz. Yani durumla ilgili seyirci misiniz yoksa oyuncu mu olduğunuzu fark ettiğinizde değişim başlayacaktır.

Yaşam ve Kariyer Koçu, Yazar Pelin Narin Tekinsoy, tüm bu egzersizleri yaparken kişilere duygularını gözlemlemesini önerdi. Olumlu duyguları büyütmeye ve olumsuz olanları ise dönüştürmeye odaklanılmasını tavsiye eden Tekinsoy, “beş duyu organından da faydalanılarak istenen hedefleri somutlaştırmaya yönelik adım atılmalı” dedi. Tüm bu çalışmalar yapılırken hangi renkler kişiye iyi geliyorsa o renklerden, kokulardan hatta tatlardan destek alarak hayaller yaşanmaya başlanmalı böylece hayallerin gerçekleşmesinin yolu açılmalı.